Oracle: rynek
Dane na dzień 19 listopada 2026: otwarte oferty Oracle — 7643, 32% zdalnie wśród ofert z podanym trybem pracy; mediana wynagrodzenia w ofertach $9583/mies. (z 817 ofert z podanym wynagrodzeniem). Źródło: Zorky, aktualizacja codziennie.
Oracle w ofertach pracy oznacza przede wszystkim Oracle Database i PL/SQL, a także Oracle Cloud (OCI) i aplikacje biznesowe (E-Business Suite, Fusion). Śledzimy 7 643 otwartych stanowisk wymieniających Oracle, w tym 6 630 świeżych. Główny popyt jest w bankowości, telekomunikacji, sektorze publicznym i dużym handlu, gdzie systemy kluczowe działają na Oracle od dekad; rośnie też popyt na migracje z Oracle do PostgreSQL i chmurowych baz danych. Większość popytu pochodzi z ról Data, Backend i Architect. Najczęściej pojawia się obok SQL, Java i SAP. 32% ofert dopuszcza pracę w pełni zdalną. Poniżej — bieżący wycinek popytu na specjalistów Oracle.
Dane na dzień:
Najważniejsze liczby rynku Oracle: otwarte oferty, mediana wynagrodzenia, obserwowana pula specjalistów i udział pracy zdalnej.
Rynek Oracle ma obecnie 7643 otwarte role, w tym świeżo zaobserwowanych: 6630. Median salary $9583/mo. Observed candidate pool — 470.
32% ofert Oracle pozwala na pracę w pełni zdalną; udział liczony jest tylko wśród ofert z podanym formatem pracy.
⚠ wynagrodzenie znane dla 817 z 7643 ofert; udział pracy zdalnej z 5398 z podanym formatem; 6630 liczone jako świeże obserwacje; trendu i trudności rekrutacji nie pokazujemy
Oś czasu: ogłoszenia i źródła
Ile ogłoszeń Oracle pojawiało się co tydzień od 10 sie i z ilu źródeł pochodziły. Dolny wykres oddziela wzrost rynku od wzrostu naszego zasięgu: skok w tygodniu, w którym podłączono nowe źródła, oznacza, że zaczęliśmy widzieć więcej, a nie że rynek urósł.
Nowe ogłoszenia tygodniowo
Dane wykresu
| Okres | Nowe ogłoszenia tygodniowo |
|---|---|
| 2026-08-10 | 220 |
| 2026-08-17 | 248 |
| 2026-08-24 | 205 |
| 2026-08-31 | 223 |
| 2026-09-07 | 244 |
| 2026-09-14 | 256 |
| 2026-09-21 | 796 |
| 2026-09-28 | 1007 |
| 2026-10-05 | 1051 |
| 2026-10-12 | 3143 |
| 2026-10-19 | 1696 |
| 2026-10-26 | 2243 |
| 2026-11-02 | 1864 |
| 2026-11-09 | 2014 |
Aktywne źródła w tygodniu
Źródeł w całym okresie: 253. ▲ — tydzień, w którym podłączono dużo nowych źródeł.
Dane wykresu
| Okres | Aktywne źródła |
|---|---|
| 2026-08-10 | 61 |
| 2026-08-17 | 64 |
| 2026-08-24 | 60 |
| 2026-08-31 | 54 |
| 2026-09-07 | 77 |
| 2026-09-14 | 69 |
| 2026-09-21 | 82 |
| 2026-09-28 | 81 |
| 2026-10-05 | 79 |
| 2026-10-12 | 82 |
| 2026-10-19 | 96 |
| 2026-10-26 | 99 |
| 2026-11-02 | 90 |
| 2026-11-09 | 101 |
Podłączono nowe źródła: 17 sie +32 · 24 sie +22 · 21 wrz +31 · wszystkie tygodnie (13) — w tabeli
| Tydzień | Nowe źródła | Nowe ogłoszenia |
|---|---|---|
| 17 sie | +32 | 248 |
| 24 sie | +22 | 205 |
| 31 sie | +10 | 223 |
| 7 wrz | +18 | 244 |
| 14 wrz | +17 | 256 |
| 21 wrz | +31 | 796 |
| 28 wrz | +5 | 1007 |
| 5 paź | +8 | 1051 |
| 12 paź | +10 | 3143 |
| 19 paź | +14 | 1696 |
| 26 paź | +11 | 2243 |
| 2 lis | +6 | 1864 |
| 9 lis | +8 | 2014 |
Bieżący tydzień jeszcze się nie skończył i nie jest pokazany: niepełny tydzień wyglądałby jak spadek.
Tydzień = data pierwszego pojawienia się ogłoszenia, wszystkie statusy. Ogłoszenie należy do technologii według tagu stosu; seria zaczyna się 10 sierpnia 2026 — wcześniej tagi nadawano inaczej i nie są porównywalne. Źródła to różne kanały zbierania; ich nazw nie publikujemy.
Dane wykresu
| Tydzień | Nowe ogłoszenia tygodniowo | Aktywne źródła |
|---|---|---|
| 2026-08-10 | 220 | 61 |
| 2026-08-17 | 248 | 64 |
| 2026-08-24 | 205 | 60 |
| 2026-08-31 | 223 | 54 |
| 2026-09-07 | 244 | 77 |
| 2026-09-14 | 256 | 69 |
| 2026-09-21 | 796 | 82 |
| 2026-09-28 | 1007 | 81 |
| 2026-10-05 | 1051 | 79 |
| 2026-10-12 | 3143 | 82 |
| 2026-10-19 | 1696 | 96 |
| 2026-10-26 | 2243 | 99 |
| 2026-11-02 | 1864 | 90 |
| 2026-11-09 | 2014 | 101 |
Wynagrodzenia w czasie
Mediana wynagrodzenia Oracle tygodniowo, USD miesięcznie.
Mediana wynagrodzenia, USD miesięcznie
Dane wykresu
| Okres | Mediana | Oferty z wynagrodzeniem w tygodniu (n) |
|---|---|---|
| 2026-09-14 | 5805 | 10 |
| 2026-09-21 | 7667 | 13 |
| 2026-09-28 | 7880 | 49 |
| 2026-10-05 | 5437 | 42 |
| 2026-10-12 | 8841 | 140 |
| 2026-10-19 | 9651 | 243 |
| 2026-10-26 | 9167 | 383 |
| 2026-11-02 | 8908 | 242 |
| 2026-11-09 | 9583 | 274 |
Seria zaczyna się 14 wrz: wcześniej brak danych.
Tylko ogłoszenia z wynagrodzeniem w USD i znanym okresem (miesiąc lub rok), od 500 do 50 000 $ miesięcznie. Tygodnie, w których takich ogłoszeń jest mniej niż 10, są puste — to brak danych, a nie zero.
Dane wykresu
| Tydzień | Mediana |
|---|---|
| 2026-08-10 | — |
| 2026-08-17 | — |
| 2026-08-24 | — |
| 2026-08-31 | — |
| 2026-09-07 | — |
| 2026-09-14 | 5805 |
| 2026-09-21 | 7667 |
| 2026-09-28 | 7880 |
| 2026-10-05 | 5437 |
| 2026-10-12 | 8841 |
| 2026-10-19 | 9651 |
| 2026-10-26 | 9167 |
| 2026-11-02 | 8908 |
| 2026-11-09 | 9583 |
Praca zdalna w czasie
Udział ofert Oracle z pracą w pełni zdalną, tydzień po tygodniu.
Ogłoszenia zdalne, %
Dane wykresu
| Okres | Zdalnie |
|---|---|
| 2026-08-10 | 30,4 |
| 2026-08-17 | 24,2 |
| 2026-08-24 | 21,3 |
| 2026-08-31 | 19,3 |
| 2026-09-07 | 17,3 |
| 2026-09-14 | 17,1 |
| 2026-09-21 | 36,3 |
| 2026-09-28 | 30,9 |
| 2026-10-05 | 35,6 |
| 2026-10-12 | 37,2 |
| 2026-10-19 | 31,8 |
| 2026-10-26 | 31,5 |
| 2026-11-02 | 26,3 |
| 2026-11-09 | 31,2 |
Udział liczony jest wśród ogłoszeń, które podają tryb pracy (zdalnie, hybrydowo, biuro). Tygodnie, w których takich ogłoszeń jest mniej niż 10, są puste.
Dane wykresu
| Tydzień | Zdalnie |
|---|---|
| 2026-08-10 | 30,4 |
| 2026-08-17 | 24,2 |
| 2026-08-24 | 21,3 |
| 2026-08-31 | 19,3 |
| 2026-09-07 | 17,3 |
| 2026-09-14 | 17,1 |
| 2026-09-21 | 36,3 |
| 2026-09-28 | 30,9 |
| 2026-10-05 | 35,6 |
| 2026-10-12 | 37,2 |
| 2026-10-19 | 31,8 |
| 2026-10-26 | 31,5 |
| 2026-11-02 | 26,3 |
| 2026-11-09 | 31,2 |
Kraje w czasie
Jak zmieniał się udział ofert Oracle w każdym z czołowych krajów, tydzień po tygodniu.
Ogłoszenia w kraju, %
Dane wykresu
| Okres | USA | Polska | Wielka Brytania |
|---|---|---|---|
| 2026-08-10 | 22,8 | 9,2 | 28,8 |
| 2026-08-17 | 12,9 | 9,5 | 39,5 |
| 2026-08-24 | 11,2 | 8,9 | 33 |
| 2026-08-31 | 10,6 | 7,7 | 30,9 |
| 2026-09-07 | 14 | 10,7 | 23,3 |
| 2026-09-14 | 17,7 | 9,9 | 23,3 |
| 2026-09-21 | 33,5 | 8,3 | 11,4 |
| 2026-09-28 | 21,7 | 26,3 | 7,4 |
| 2026-10-05 | 21,4 | 32,7 | 4,7 |
| 2026-10-12 | 34,3 | 17,2 | 4,3 |
| 2026-10-19 | 29,5 | 18,9 | 4,8 |
| 2026-10-26 | 38,2 | 9,6 | 5,2 |
| 2026-11-02 | 32,3 | 9,7 | 5,1 |
| 2026-11-09 | 39,5 | 8,3 | 4,6 |
Udział wśród ogłoszeń ze znanym krajem; wykres pokazuje pięć krajów z największą liczbą ogłoszeń w ciągu sześciu miesięcy. Tygodnie z mniej niż 20 ogłoszeniami ze znanym krajem są puste. Rosnący udział może oznaczać nowo podłączone źródło w tym kraju, a nie wzrost rynku.
Dane wykresu
| Tydzień | USA | Polska | Indie | Wielka Brytania | Rosja |
|---|---|---|---|---|---|
| 2026-08-10 | 22,8 | 9,2 | 7,1 | 28,8 | 10,3 |
| 2026-08-17 | 12,9 | 9,5 | 7,1 | 39,5 | 11,9 |
| 2026-08-24 | 11,2 | 8,9 | 8,4 | 33 | 12,3 |
| 2026-08-31 | 10,6 | 7,7 | 13,5 | 30,9 | 16,4 |
| 2026-09-07 | 14 | 10,7 | 12,1 | 23,3 | 13,5 |
| 2026-09-14 | 17,7 | 9,9 | 10,8 | 23,3 | 13,8 |
| 2026-09-21 | 33,5 | 8,3 | 8,4 | 11,4 | 2,7 |
| 2026-09-28 | 21,7 | 26,3 | 6,6 | 7,4 | 4,4 |
| 2026-10-05 | 21,4 | 32,7 | 6 | 4,7 | 3,9 |
| 2026-10-12 | 34,3 | 17,2 | 12,1 | 4,3 | 1,9 |
| 2026-10-19 | 29,5 | 18,9 | 9,8 | 4,8 | 3,3 |
| 2026-10-26 | 38,2 | 9,6 | 12,9 | 5,2 | 3,1 |
| 2026-11-02 | 32,3 | 9,7 | 11,8 | 5,1 | 2,6 |
| 2026-11-09 | 39,5 | 8,3 | 12 | 4,6 | 2,1 |
Czysty rynek: indeks zatrudnienia
Ten sam zestaw 7505 stron kariery pracodawców; liczba ogłoszeń pochodzi z samej strony. Podłączanie nowych źródeł nie rusza tego indeksu — pokazuje rynek, a nie nasz zasięg. To cały rynek panelu, a nie tylko Oracle.
Indeks zatrudnienia, 16 paź = 100
Dane wykresu
| Okres | Indeks zatrudnienia |
|---|---|
| 2026-10-16 | 100 |
| 2026-10-17 | 100,03 |
| 2026-10-18 | 99,76 |
| 2026-10-19 | 99,68 |
| 2026-10-20 | 99,27 |
| 2026-10-21 | 98,6 |
| 2026-10-22 | 99,07 |
| 2026-10-23 | 97,4 |
| 2026-10-24 | 97,41 |
| 2026-10-26 | 97,33 |
| 2026-10-27 | 96,76 |
| 2026-10-28 | 96,21 |
| 2026-10-29 | 95,17 |
| 2026-10-30 | 95,13 |
| 2026-10-31 | 93,65 |
| 2026-11-01 | 93,33 |
| 2026-11-02 | 92,67 |
| 2026-11-03 | 92,65 |
| 2026-11-04 | 92,41 |
| 2026-11-05 | 92,13 |
| 2026-11-06 | 90,44 |
| 2026-11-07 | 90,48 |
| 2026-11-08 | 90,45 |
| 2026-11-10 | 90,29 |
| 2026-11-11 | 90,22 |
| 2026-11-13 | 90,12 |
| 2026-11-14 | 89,7 |
| 2026-11-15 | 89,68 |
| 2026-11-16 | 89,62 |
| 2026-11-18 | 88,91 |
| 2026-11-19 | 88,02 |
Indeks łańcuchowy: każdego dnia porównujemy tylko strony odpytane zarówno tego dnia, jak i poprzedniego; wartości odstające i awarie odpytywania całej platformy są wykluczone. Dni bez porównywalnych par są puste.
Dane wykresu
| Dzień | Indeks zatrudnienia |
|---|---|
| 2026-10-16 | 100 |
| 2026-10-17 | 100,03 |
| 2026-10-18 | 99,76 |
| 2026-10-19 | 99,68 |
| 2026-10-20 | 99,27 |
| 2026-10-21 | 98,6 |
| 2026-10-22 | 99,07 |
| 2026-10-23 | 97,4 |
| 2026-10-24 | 97,41 |
| 2026-10-26 | 97,33 |
| 2026-10-27 | 96,76 |
| 2026-10-28 | 96,21 |
| 2026-10-29 | 95,17 |
| 2026-10-30 | 95,13 |
| 2026-10-31 | 93,65 |
| 2026-11-01 | 93,33 |
| 2026-11-02 | 92,67 |
| 2026-11-03 | 92,65 |
| 2026-11-04 | 92,41 |
| 2026-11-05 | 92,13 |
| 2026-11-06 | 90,44 |
| 2026-11-07 | 90,48 |
| 2026-11-08 | 90,45 |
| 2026-11-10 | 90,29 |
| 2026-11-11 | 90,22 |
| 2026-11-13 | 90,12 |
| 2026-11-14 | 89,7 |
| 2026-11-15 | 89,68 |
| 2026-11-16 | 89,62 |
| 2026-11-18 | 88,91 |
| 2026-11-19 | 88,02 |
Ile jest otwartych ofert Oracle i ilu pasujących specjalistów widzi Zorky.
Popyt i obserwowana podaż
Dane wykresu
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Otwarty popyt | 7643 |
| Obserwowana podaż | 470 |
| Otwarty popyt | 7643 |
| Obserwowana podaż | 470 |
⚠ kandydaci pasujący do oferty nie są jeszcze liczeni: pokazujemy popyt i obserwowaną pulę
Jak rozkładają się wynagrodzenia w ofertach Oracle, w dolarach USA miesięcznie.
Rozkład wynagrodzeń
Dane wykresu
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| <$1k | 2 |
| $1–2k | 8 |
| $2–3k | 9 |
| $3–4k | 36 |
| $4–5k | 37 |
| $5–6k | 72 |
| $6–7k | 63 |
| $7–8k | 67 |
| $8–9k | 79 |
| $9–10k | 66 |
| $10–12k | 165 |
| $12–15k | 113 |
| $15–20k | 87 |
| $20k+ | 13 |
- nadaje się do obliczeń: 817 (10,7%)
- podano, ale nie przeliczono na USD/mies.: 1278 (16,7%)
- nie podano: 5548 (72,6%)
W co dziesiątej ofercie widełki są poniżej $4830, w co dziesiątej — powyżej $15 833. Połowa ofert proponuje od $6625 do $12 083. Próba: 817.
Histogram przedziałów dla ofert Oracle uwzględnia tylko oferty z podanym przedziałem wynagrodzenia; mediana jest liczona na tej samej próbie.
Dane wykresu
| Wskaźnik | Dolna granica | Górna granica | Liczba |
|---|---|---|---|
| <$1k | 0 | 1000 | 2 |
| $1–2k | 1000 | 2000 | 8 |
| $2–3k | 2000 | 3000 | 9 |
| $3–4k | 3000 | 4000 | 36 |
| $4–5k | 4000 | 5000 | 37 |
| $5–6k | 5000 | 6000 | 72 |
| $6–7k | 6000 | 7000 | 63 |
| $7–8k | 7000 | 8000 | 67 |
| $8–9k | 8000 | 9000 | 79 |
| $9–10k | 9000 | 10 000 | 66 |
| $10–12k | 10 000 | 12 000 | 165 |
| $12–15k | 12 000 | 15 000 | 113 |
| $15–20k | 15 000 | 20 000 | 87 |
| $20k+ | 20 000 | — | 13 |
W jakich krajach jest najwięcej otwartych ofert Oracle.
Geografia popytu
| kraj | oferty | udział |
|---|---|---|
| Stany Zjednoczone | 2219 | 34,7% |
| Polska | 905 | 14,1% |
| Indie | 765 | 11,9% |
| Wielka Brytania | 290 | 4,5% |
| Niemcy | 223 | 3,5% |
| Kanada | 191 | 3% |
| Rosja | 170 | 2,7% |
| Hongkong | 140 | 2,2% |
| Singapur | 118 | 1,8% |
| Hiszpania | 91 | 1,4% |
| Pozostałe kraje | 1291 | 20,2% |
Najwięcej ofert dla Oracle jest w USA (2 219 stanowisk).
⚠ tylko liczba ofert: wynagrodzenia według krajów nie są publikowane
Dane wykresu
| Kraj | Oferty |
|---|---|
| US | 2219 |
| PL | 905 |
| IN | 765 |
| GB | 290 |
| DE | 223 |
| CA | 191 |
| RU | 170 |
| HK | 140 |
| SG | 118 |
| ES | 91 |
Jakie technologie najczęściej są wymagane w jednej ofercie razem z Oracle.
Używana razem z
Udział — ile z 7643 ofert rynku Oracle wymienia tę technologię. Kolejność według liczby ofert, a nie „siły powiązania”. Ogólne pojęcia, jak cloud, to nie konkretna chmura (AWS, Azure).
Oracle najczęściej występuje obok SQL, Javy i SAP. SAP wśród sąsiadów odzwierciedla środowiska ERP, w których oba systemy współistnieją.
Dane wykresu
| Nazwa | Liczba |
|---|---|
| sql | 3017 |
| cloud | 3014 |
| java | 1859 |
| sap | 1394 |
| aws | 1206 |
| python | 1153 |
| azure | 1067 |
| postgresql | 914 |
| javascript | 609 |
| mysql | 599 |
| salesforce | 596 |
| spring | 529 |
W ofertach jakich ról pojawia się Oracle.
Role, które jej używają
Udział od 4860 ofert rynku Oracle z określoną rolą. Kolejne 2783 ofert bez roli lub w koszyku ogólnym (Other, IT) nie wchodzi do zestawienia. Technologia to umiejętność, rola to zawód: Python to nie Backend.
⚠ kategorie `Other` i `IT` są wykluczone jako nie-role
Dane wykresu
| Rola | Liczba |
|---|---|
| Dane | 880 |
| Backend | 793 |
| Architekt | 618 |
| DevOps | 519 |
| PM | 432 |
| Fullstack | 384 |
| Analityk | 350 |
| QA | 187 |
| Produkt | 180 |
| Bezpieczeństwo | 141 |
Ile jest ofert Oracle na każdym poziomie — od junior do principal.
Popyt według poziomu
| poziom | oferty |
|---|---|
| senior | 2220 |
| lead | 577 |
| principal | 433 |
| middle | 392 |
| junior | 212 |
Poziom Senior i wyżej to około 84% z 3 834 ofert Oracle z podanym poziomem.
⚠ tylko strona popytu: poziom większości obserwowanej puli jest nieznany
Dane wykresu
| Poziom | Liczba |
|---|---|
| senior | 2220 |
| lead | 577 |
| principal | 433 |
| middle | 392 |
| junior | 212 |
Kto najwięcej zatrudnia w obszarze Oracle i jak bardzo popyt skupia się u największych firm.
Pracodawcy
Popyt rozkłada się na 2665 pracodawców. Największy odpowiada za 1.9%, pierwsza dziesiątka za 10.8%; pozostałe 89.2% to długi ogon.
| udział | wartość |
|---|---|
| top-1 | 1.9% |
| top-3 | 5.3% |
| top-10 | 10.8% |
| długi ogon | 89.2% |
⚠ nazw nie pokazujemy: klasyfikator jeszcze nie odróżnia agencji rekrutacyjnych od pracodawców końcowych
Z jakich stron firm i portali Zorky zbiera oferty Oracle.
Gdzie Zorky widzi ten rynek
Obserwowane w 153 źródłach; największe odpowiada za 15.4% — ten rynek nie opiera się na jednym kanale.
Oferty Oracle napływają głównie z systemów ATS i stron kariery oraz z portali z ofertami pracy i agregatorów.
Dane wykresu
| Klasa | Nazwa | Nazwa angielska | Liczba | Udział |
|---|---|---|---|---|
| ats | ATS и карьерные сайты | ATS i strony kariery | 5314 | 0,6953 |
| board | джоб-борды и агрегаторы | portale pracy i agregatory | 2164 | 0,2831 |
| telegram | Telegram | Telegram | 160 | 0,0209 |
| społeczność | сообщества и публичные профили | społeczność i profile publiczne | 5 | 0,0007 |
Najnowsze oferty Oracle ze stron karier firm.
Najnowsze ogłoszenia
- 🔥 Горячая неделя: свежие уязвимости в Ruby, nginx, PHP и Java · RU
- Performance Engineer в Aston · RU
- Senior Database Administrator | 1 year(s) | Senior | IC
- QA Tester | 4 year(s) | Middle | IC
- IT Service Owner 100% (f/m/d) · ES · $8152
- Oracle SaaS ERP Security - Senior Manager · IN
- Senior Java Spark Developer - Assistant Vice President · IN
- Senior Developer (Oracle SQL, Java, Spring Boot) · IN
Sąsiednie rynki
⚠ rynki sąsiednie do porównania nie są jeszcze określone
Jak to mierzymy
- Oferta
- otwarta oferta, która przeszła kontrolę jakości i wymienia co najmniej dwie technologie
- Obserwowany kandydat
- kandydat, którego stack zawiera tę technologię; agregat — żaden pojedynczy rekord nie opuszcza perymetru
- Kandydat do dopasowania
- jeszcze nie liczone
- Okno
- oferty otwarte w chwili tworzenia snapshotu
O danych
- Część przekrojów jest ukryta: pokrycie danymi jest jeszcze niewystarczające.
- Statystyki pokazujemy tylko tam, gdzie próba przechodzi próg jakości.
- Brak bloku nie oznacza wartości zero.
Obecnie ukryte przekroje: 7.
Najczęściej zadawane pytania
Częste pytania o rynek Oracle — krótkie odpowiedzi z tego samego przekroju danych.
Jakie umiejętności Oracle są najbardziej poszukiwane?
Programowanie PL/SQL (procedury, pakiety, optymalizacja zapytań), administracja Oracle Database (RAC, Data Guard, RMAN), rzadziej OCI i aplikacje biznesowe Oracle.
Czy rynek odchodzi od Oracle?
Powoli i częściowo: przekrój wciąż śledzi 7 643 otwartych ofert Oracle. Migracje do PostgreSQL tworzą własny popyt — na specjalistów, którzy rozumieją obie bazy danych.
Programista PL/SQL czy programista Java — co wybrać?
Profile się pokrywają: w systemach enterprise logika biznesowa często żyje zarówno w bazie danych, jak i w serwisach Java, więc pojawianie się Javy i SQL obok Oracle w wymaganiach jest oczekiwane.
W których branżach jest najwięcej ofert Oracle?
Bankowość i ubezpieczenia, telekomunikacja, administracja publiczna, duży handel detaliczny i produkcja — tam, gdzie systemy kluczowe zbudowano dawno temu i wymienia się je stopniowo.